Materiały włókiennicze

 

Włókno jest to twór o kształcie wydłużonym, którego długość jest znacznie większa niż grubość. Ze względu na pochodzenie wszystkie włókna przerabiane w przemyśle włókienniczym dzieli się na dwie grupy: włókna naturalne i włókna chemiczne.

 

  1. Włókna naturalne mogą być pochodzenia roślinnego (bawełna, len), zwierzęcego (wełna) i mineralnego (azbest).
  2. Włókna chemiczne są wytwarzane przez człowieka. W każdej z tych grup można wydzielić włókna pochodzenia organicznego i nieorganicznego, przy czym największe znaczenie maja włókna organiczne. Grupa włókien chemicznych pochodzenia organicznego dzieli się na włókna sztuczne i syntetyczne.

Włóknami sztucznymi nazywa się włókna wytwarzane ze związków znajdujących się w przyrodzie, np. z celulozy uzyskiwanej z drewna.

Włókna zbudowane ze związków występują w przyrodzie, a otrzymywane drogą syntezy chemicznej prostych związków chemicznych noszą nazwę włókien syntetycznych.

 

Włókna roślinne pochodzą z różnych części roślin. Rozróżniamy włókna nasienne, łodygowe, czyli łykowe, liściowe i owocowe. Wszystkie włókna roślinne są zbudowane z celulozy. Oprócz celulozy we włóknach roślinnych występuje w niewielkich ilościach liglina, kleje roślinne tzw. pektyny.

·        Bawełna: włókien bawełny dostarcza roślina o nazwie bawełnica. Roślina ta zwana jest od z góry trzech tysięcy lat przed naszą era. Za ojczyznę jej uważane są powszechnie Indie Wschodnie. Włókna bawełny i wyroby bawełniane są w dotyku miłe, miękkie. Włókno i tkaniny o puszystej powierzchni są również przy dotyku „ciepłe”. Barwa naturalna włokna, zależnie od odmiany botanicznej rośliny, bywa biała, kremowa, brunatno - żółta. Z bawełny wyrabia się dzianiny, zwłaszcza nici do szycia i do haftu, tasiemki, koronki, jak również materiały techniczne oraz materiały opatrunkowe – watę i gazę lekarską.

·        Len: jest jedną z najstarszych roślin uprawnych. Roślina dostarczająca włókien lnianych nosi nazwę lnu pospolitego. Barwa naturalna włókien zależy od gatunku włókna i sposobu jego uprawy, najczęściej bywa jednak szaro – srebrzysta. Tkaniny bawełniane stosowane są na ręczniki, ścierki do wycierania naczyń. Z lnu wyrabia się również nici, sznurki, sieci rybackie, tkaniny techniczne.

·        Konopie

·        Juta

·        Ramia

·        Włókno kokosowe

 

Włókna zwierzęce dzieli się na dwie grupy: włókna stanowiące uwłosienie zwierząt oraz włókna, które są wydzieliną gruczołów gąsienic owadów. Spośród włókien pochodzących z uwłosienia zwierząt największe znaczenie ma wełna. Potocznie pod nazwą wełna rozumiemy wełnę owczą.

·        Wełna wielbłądzia

Barwa włókien jedwabiu surowego zależy od rasy jedwabnika, przeważnie bywa kremowa, biała lub żółta. Jedwab naturalny jest używany do wyrobu tkanin sukienkowych, bluzkowych i krawatowych, chustek na głowę, apaszek, szali, nici szwalnych, do haftu.

Z jedwabiu naturalnego wyrabia się tkaniny na czasze balonów, spadochronów oraz niektóre tkaniny techniczne.

Włókna mineralne (azbest)

Jednym naturalnym włóknem przędnym pochodzenia mineralnego jest azbest. Występuje on w kilku odmianach o różnym składzie chemicznym. Azbest zbudowany jest z cienkich, miękkich, lśniących włókien o barwie białej lub szarej. Przędza azbestowa ma zastosowanie przy wyrobie tkanin ognioodpornych i odpornych na kwasy, z których sporządza się hełmy, rękawice i kaftany ochronne dla straży pożarnej i robotników w hutach.

Oprócz włókien pochodzenia naturalnego coraz większe znaczenie i zastosowanie mają włókna pochodzenia chemicznego. Podstawową grup€ stanowią włókna organiczne, które dzielą się na włókna sztuczne i syntetyczne.

 

Włókna sztuczne są to włókna produkowane z polimerów naturalnych (celulozy, białka). Do włókien sztucznych celulozowych należą np.

Oprócz wyżej wymienionych włókien sztucznych są jeszcze włókna sztuczne otrzymywane z soku kauczukowego jednak o dużo mniejszym zastosowaniu niż opisane.

 

Włókna syntetyczne są to włókna wytwarzane z polimerów nie występujących w przyrodzie, lecz otrzymywane na drodze syntezy chemicznej. Włókna syntetyczne – otrzymuje się z polimerów wytworzonych z węgla, ropy naftowej lub gazów ziemnych drogą syntezy chemicznej.

Włókna metalowe, metalizowane, metaloplastyczne.

Włókna ze stali, miedzi, srebra, złota lub stopów metali. Nici metalowe używa się do haftu, do wyrobu koronek, tiulów itp.

Włókna szklane.

Jak wskazuje nazwa są wyrabiane ze szkła. Masę szklaną otrzymuje się przez stopienie rozdrobnionej mieszaniny piasku, sody i kredy. Włókna szklane w postaci waty szklanej stosowane są do izolacji cieplnej, do filtrowania stężonych kwasów itp.

 

Włókna wtórne otrzymuje się z rozwłóknienia starych szmat, zużytej odzieży itp.

Włóknami ponownymi nazywa się włókna otrzymane z rozwłóknienia ścieków z fabryk konfekcyjnych oraz odpadów otrzymanych podczas przerobów surowców włókienniczych.